CorporatieGids Magazine

SEPTEMBER 2026 I 13 12 I CORPORATIEGIDS MAGAZINE beeld. Daarom pleiten we voor realisme als uitgangspunt, waarbij ambities bijvoorbeeld als scenario kunnen worden opgenomen. Of ambities en financiële draagkracht vervolgens in balans zijn, zie je onder meer terug in de financiële ratio’s van dat scenario. We vragen corporaties wel om scherp aan de wind te varen. Vroeger werd soms gedacht: hoe ruimer je boven bijvoorbeeld de ICR-norm (Interest Coverage Ratio) zit, hoe beter de continuïteit is geborgd. Nu kijken we meer naar wat nodig is om maximaal te blijven presteren. Maar ook dan geldt: wees realistisch over wat je daadwerkelijk kunt waarmaken.” Kwalitatief gesprek Volgens Maarten beginnen risico’s in meerjarenbegrotingen vaak bij de bronnen waarop de begroting is gebaseerd: “Hoe actueel is de portefeuillestrategie? Hoe scherp is het beeld van de onderhoudsopgave? En hoe concreet zijn de prestatieafspraken met gemeenten? Bij veel corporaties gaat dat goed, maar we zien ook dat het beter kan. Als het vertrekpunt niet klopt, wordt het lastig om tot een sterke meerjarenbegroting te komen. Daarnaast zien we dat de vastgoedkolom en de financiële kolom elkaar niet altijd goed verstaan. Dat mogen geen gescheiden werelden zijn. Het vraagt meer dan af en toe een overleg om dezelfde taal te spreken; er moet sprake zijn van continue interactie. Alleen dan kunnen ambities, projecten, kosten en financiële ruimte goed op elkaar aansluiten. Ook daarvan zien we heel mooie voorbeelden, maar ook corporaties waar dit nog een grote uitdaging is.” Ook vanuit governance verschilt de kwaliteit van het gesprek over de meerjarenbegroting: “We zien de afgelopen jaren een positieve ontwikkeling in het interne toezicht, maar tegelijker- tijd worden er nog meerjarenbegrotingen goedgekeurd die achteraf onrealistisch blijken te zijn. Dan moet je je afvragen of intern het kritische gesprek scherp genoeg is gevoerd. Soms is de Raad van Commissarissen onvoldoende mee- genomen in het opstellen van de meerjarenbegroting. Dan is ook niet genoeg kennis aanwezig om het goede gesprek hierover te voeren of vindt de inhoudelijke bespreking vooral in de auditcommissie plaats. De begrotingsbespreking in de voltallige raad wordt dan meer een hamerstuk. Bij corporaties die dit anders organiseren, bijvoorbeeld door de RvC eerder aan te haken en kritische vragen te stellen, neemt de kwaliteit van het gesprek zichtbaar toe.” Startpunt De meerjarenbegroting moet daarom niet alleen een financieel document zijn, maar ook het startpunt voor een scherp gesprek over volkshuisvestelijke keuzes, zegt Maarten. “Deze tijd vraagt van woningcorporaties dat zij ook kunnen kiezen om een offensieve koers te varen. Dat vraagt onder- nemerschap en lef, maar wel op een verantwoorde manier. Een sluitende PDCA-cyclus met een goede meerjarenbegro- ting en volwassen risicomanagement zijn daar onderdeel van. Tegelijkertijd moeten we voorkomen dat er door de leidraad kramp ontstaat. We spreken de RvC dit jaar nadrukkelijker aan, maar dat moet er niet toe leiden dat het intern toezicht te veel op de meerjarenbegroting gaat zitten of onnodig risicomijdend wordt. Waar we op uit zijn, is dat iedereen zijn rol pakt, zodat er juist meer ruimte ontstaat om verantwoord te presteren.” “Ook regionale samenwerking kan worden versterkt met een goede meerjarenbegroting. Daar geldt dat een realistische begroting helpt om het goede gesprek te voeren. Wie heeft welke opgave, waar zitten knelpunten en waar is eventueel hulp nodig? Juist op regionaal niveau wordt dat steeds belangrijker. Het gaat ons daarbij niet zozeer om de meer- jarenbegroting als product, maar om waar die voor staat: een scherp, realistisch en goed onderbouwd beeld van wat een corporatie kan bijdragen. Dat is precies wat de sector nodig heeft om financiële continuïteit en volkshuisvestelijke prestaties beter met elkaar te verbinden.” Realistische begroting Het belang van de meerjarenbegroting neemt de komende jaren alleen maar toe, sluit Maarten af: “De discussie over financiële continuïteit is voorlopig niet weg. Er gaat een staatscommissie aan de slag die zich over de toekomst van het stelsel buigt, en ook daarvoor is helder inzicht onmisbaar. Daarnaast wordt het regionale aspect steeds belangrijker, zeker met de Wet versterking regie volkshuisvesting. Het belang van de meerjarenbegroting neemt dus zowel met het oog op de opgaven als vanuit wet- en regelgeving en het functioneren van het stelsel alleen maar toe.” Foto's: Theo Scholten